İtalya'da Moda ve Tasarım Okumak

Moda okullarının tanıtımları birbirine benzer: Milano, defileler, markalarla projeler. Oysa aynı okulun içinde bile farklı türde belgeler veren programlar bulunabilir. Başvurmadan önce şu dört türü ayırmanız gerekir:

• Üniversite lisansı (laurea): Devlet ya da özel üniversitenin verdiği üç yıllık derece. Moda ve tasarımda en bilinen örnek Politecnico di Milano.
• AFAM akademik diploması: İtalya'da sanat ve tasarım eğitimi ayrı bir yükseköğretim kolu olarak düzenlenir (AFAM). Bakanlığın (MUR) yetkilendirdiği özel okullar birinci düzey akademik diploma (lisans, 180 AKTS) ve ikinci düzey akademik diploma (yüksek lisans) verebilir. Bu yetki dönemsel olarak denetlenir.
• Yabancı üniversiteyle ortak ya da onaylı derece: Okul dersleri İtalya'da verir, derece İngiltere'deki bir üniversitenin adıyla düzenlenir.
• Okulun kendi diploması ve kısa kurslar: Akademik derece değildir. NABA'nın ücret sayfasında "Bachelor of Arts" ile "Diploma Programme" ayrı satırlarda yer alıyor; ikisi aynı şey değil.

MUR yetkisi kurumun tamamına değil programlara verilir. Istituto Marangoni'nin akreditasyon sayfası, Milano'daki moda ve tasarım okullarında ve Floransa'da hangi kursların AFAM kapsamında olduğunu tek tek gösteriyor. Siz de seçtiğiniz programın sayfasında "Diploma Accademico di I livello" ya da "First Level Academic Diploma" ibaresini arayın.

Politecnico di Milano'nun tasarım okulu 2026/27'de Milano Bovisa yerleşkesinde endüstriyel ürün, iç mekân, iletişim ve moda tasarımı lisanslarını İtalyanca açtı; İngilizce tek lisans Lecco'daki Interaction Design. Giriş TOLD (Test del Design) adlı sınavla, İtalyanca ve İngilizce oturumlarla yapılıyor. İtalyanca programlar için, lise diploması İtalyanca alınmamışsa, CLIQ kapsamındaki bir kurumdan B2 düzeyinde İtalyanca belgesi isteniyor.

Kısacası moda tasarımını devlet üniversitesinde okumak isteyen öğrencinin İtalyanca öğrenmesi gerekiyor. İngilizce yol yüksek lisansta açılıyor: Polimi'nin "Design for the Fashion System" yüksek lisansı İngilizce. Lisansı Türkiye'de tasarım alanında bitirip yüksek lisans için Polimi'yi hedeflemek bu yüzden sık konuşulan bir plan.

TOLD altı bölümden oluşuyor ve bölümlerin puan ağırlıkları farklı; geometri ve temsil bölümü bunlardan biri. Doğru cevap 1 puan, yanlış cevap eksi 0,25 puan getiriyor, boş bırakılan soru puan götürmüyor. Sınavın İngilizce bölümünde en az 24 doğru yapan aday, İngilizce yeterliliğini ayrıca belgelemek zorunda kalmıyor. Sıralamalar sınavın dili ayrı tutularak, puan ve tercih sırasına göre yayımlanıyor.

Aşağıdaki yedi okulun temsilcisiyiz. Her birinin programları ve diploma türü farklı; kısa bir yol haritası:

• Istituto Marangoni (Milano, Floransa): Milano'daki moda ve tasarım okullarında ve Floransa'da AFAM akreditasyonlu kurslar var. Bölümler için Istituto Marangoni bölümleri.
• NABA (Milano, Roma): Lisans programları MUR tarafından tanınan birinci düzey akademik derece veriyor.
• IED (birden çok şehir): Üç yıllık programların sonunda birinci düzey akademik diploma veriliyor. Bölümler için IED bölümleri.
• Accademia Italiana (Floransa): Sanat, moda ve tasarım enstitüsü. Programlar için Accademia Italiana bölümleri.
• Domus Academy (Milano): Lisansüstü düzeyde çalışır. Bir yıllık akademik master programları 60 AKTS, iki yıllık Master of Arts programları 120 AKTS ve MUR akreditasyonlu.
• Scuola Politecnica di Design (Milano): Tasarım alanında master programlarıyla bilinir.
• FIDI (Floransa): İç mekân ve grafik tasarım lisansları Eylül 2024'ten beri Goldsmiths, University of London ile ortak düzenleniyor ve İngilizce. Ayrıntılar FIDI bölümleri yazımızda.

Bu okullara başvuran öğrencilerimize danışmanlığı ücretsiz veriyoruz.

Özel okullar genellikle not ortalamasının yanında motivasyon mektubu, portfolyo ve görüşmeye bakar. Ne kadar kapsamlı bir portfolyo istendiği program ve düzeye göre değişir; lisansa başvuran bir lise öğrencisinden beklenen ile master adayından beklenen aynı değildir. Hazırlığa erken başlamak, özellikle çizim ve proje sürecini gösteren çalışmalar biriktirmek işinizi kolaylaştırır. Pratik öneriler için iyi bir portfolyo için 10 kural yazımıza bakabilirsiniz.

Politecnico di Milano'da ise portfolyo değil sınav belirleyici: sıralama TOLD puanına göre yapılıyor.

Özel okullar ile devlet üniversitesi arasındaki fark büyük. NABA'nın resmî ücret sayfasında AB dışından gelen lisans öğrencisi için yıllık 22.250 € (bölge vergisi dahil) yazıyor; aynı sayfada okulun kendi diploma programı 21.600 €. Diğer okulların ücretleri programa ve kampüse göre değişiyor; kesin rakamı başvuru döneminde okuldan güncel olarak alıyoruz. Eski yazılarda gördüğünüz ücretler yıllar içinde değişmiş olabilir.

Politecnico di Milano gibi devlet üniversitelerinde ücret aile gelirine göre hesaplanır ve özel okulların çok altında kalır. Burs için okulların kendi yarışmaları var; NABA'nın burs yarışmasını NABA'da burslu eğitim yazımızda anlattık; koşullar her yıl yeniden açıklanır.

Tanıtım günlerinde ve okul temsilcileriyle görüşürken aşağıdaki soruların yanıtını yazılı olarak almanızı öneririz. Biz de öğrencilerimiz adına bu soruları okullara soruyoruz.

• Bu program sonunda hangi belge veriliyor: birinci düzey akademik diploma mı, ortak derece mi, okulun kendi diploması mı?
• Program MUR yetkisi kapsamındaysa, bu yetkiyi gösteren karar ya da okulun akreditasyon sayfası hangisi?
• Eğitim dili baştan sona İngilizce mi, yoksa bazı dersler İtalyanca mı?
• Yıllık ücrete neler dahil, neler değil? Bölge vergisi, malzeme ve bitirme projesi giderleri ayrı mı ödeniyor?
• Staj zorunlu mu, okul staj yeri bulmaya nasıl yardım ediyor?
• Aynı okulun başka kampüsünde aynı program aynı diplomayı veriyor mu?

Son soru önemsiz görünebilir ama değil: Marangoni örneğinde olduğu gibi akreditasyon kampüse ve kursa göre ayrı ayrı listeleniyor.

Velilerin ilk sorusu genellikle bu. Bildiklerimiz şunlar: YÖK yurt dışındaki bir kurumu tanırken önce o kurumun kendi ülkesinin yetkili makamlarınca derece vermeye yetkili sayılıp sayılmadığına bakıyor. AFAM sisteminde akademik diploma veren okullar bu yetkiyi MUR'dan alıyor ve AFAM kredileri AKTS ile uyumlu.

Bilmediğimizi de söyleyelim: Tek alanda eğitim veren sanat ve tasarım okullarının akademik diplomalarının YÖK'te nasıl sonuçlandığına dair resmî bir açıklama bulamadık. Okulun kendi diploması ve kısa kurslar akademik derece olmadığı için denklik başvurusunda lisans diploması yerine geçmez. İngiliz üniversitesiyle ortak derecede değerlendirme o üniversite üzerinden yapılır.

Türkiye'de diploma kullanmayı planlıyorsanız, kayıt olmadan önce programın diploma türünü ve YÖK'ün kurum tanıma durumunu birlikte kontrol edelim. Genel bilgi için YÖK denkliği yazımıza bakabilirsiniz.