İtalya'da İşletme ve Ekonomi Okumak

İtalyan sisteminde iki ayrı lisans sınıfı var: işletme L-18, ekonomi L-33. İşletme programları muhasebe, pazarlama, finans ve yönetim derslerine ağırlık verir; ekonomi programlarında matematik, istatistik ve ekonomi teorisi daha geniş yer tutar.

Uygulamada bu çizgi çoğu zaman bulanıklaşır. Roma Tor Vergata'nın İngilizce "Business Administration and Economics" programı iki sınıfı birlikte kapsıyor. Venedik Ca' Foscari ise 2026/27'de iki ayrı İngilizce program açtı: işletme sınıfında "Business Administration and Management", ekonomi sınıfında "Economics and Business". Karar verirken programın adına değil, üç yılın ders listesine ve son yıl seçilebilen uzmanlık alanlarına bakmanızı öneririz.

Lisanstan sonra iki yıllık yüksek lisansla uzmanlaşmak İtalya'da olağan yoldur. Yüksek lisans seçenekleri için İtalya'da işletme ve ekonomi yüksek lisansı yazımıza bakabilirsiniz.

Sınavı okul seçer, siz değil. Bu yüzden önce hedef listenizi çıkarıp her okulun kabul ettiği testleri yan yana koymak gerekir.

• CEnT-S: CISIA'nın İngilizce sınavı. Kasım 2025'te İngilizce TOLC sınavlarının yerini aldı. 55 soru, 110 dakika; matematik, metin ve veri üzerinde akıl yürütme, biyoloji, kimya ve fizik bölümlerinden oluşur. Üniversitede (@UNI) ya da evden (@CASA) alınabilir; ücreti 55 €. Ayrıntılar CEnT-S yazımızda.
• TOLC-E: İtalyanca programların sınavı. Ca' Foscari İngilizce programlarında İtalyanca TOLC-E sonucunu kabul ediyor, eski İngilizce TOLC-E sonucunu kabul etmiyor.
• SAT: Ca' Foscari ve Bologna gibi devlet üniversitelerinde, Bocconi ve Luiss gibi özel üniversitelerde geçerli. Sınavın yapısı için SAT yazımıza bakabilirsiniz.
• Bocconi testi: Bocconi'nin kendi çevrim içi sınavı. Yapısı ve hazırlık için Bocconi testi yazımız.
• Luiss Test: SAT modelinden esinlenen mantık, problem çözme ve matematik soruları; gözetimli çevrim içi yapılır.

GMAT lisans başvurusunda istenmez; bazı yüksek lisans programlarında karşınıza çıkar.

Puan barajları okul okul değişir. Örneğin Tor Vergata 2026/27 çağrısında CEnT-S'in matematik ile metin ve veri bölümlerinde en az 15 normalize puan istedi; bu barajı geçenler sözlü mülakata çağrıldı.

Devlet üniversiteleri İngilizce işletme ve ekonomi programlarını kontenjanla açar ve vize gereken öğrencilere ayrı yer ayırır. Bu ayrılan yerlerin sayısı genel kontenjandan çok daha küçük olabilir; Türkiye'den başvuracak öğrenci için asıl rakam budur.

2026/27'den iki örnek:

• Venedik Ca' Foscari: "Business Administration and Management" için vize gereken öğrencilere 70 yer ayrıldı. Bu öğrencilerin başvuru sırasında resmî sınav sonucunu hazır bulundurması gerekiyor; CEnT-S ile başvuranlar ayrıca sözlü görüşmeye çağrılabiliyor. Ca' Foscari, temsilcisi olduğumuz devlet üniversitelerinden biri; başvuru sürecini ücretsiz danışmanlık kapsamında yürütüyoruz.
• Roma Tor Vergata: "Business Administration and Economics" programında 200 yer vardı; bunlardan 10'u yurt dışında yaşayan ve vize gereken öğrencilere ayrıldı. Bu öğrenciler yalnızca birinci tura başvurabiliyor.

Bologna Üniversitesi'nin İngilizce "Business and Economics" (CLaBE) programı da Türk öğrencilerin sık sorduğu seçeneklerden. Son yayımlanan çağrısında SAT sonuçlarının nasıl gönderileceği ayrıca anlatılıyor; 2027/28 koşulları yayımlandığında ayrıca kontrol edilmeli.

Devlet üniversitelerinde ücret aile gelirine göre hesaplanır. Bölgesel destek olan DSU bursu da bu tabloya girer; koşulları için DSU bursu yazımıza bakabilirsiniz.

Bocconi Milano'da, ekonomi ve işletmeye odaklanan özel bir üniversite. Uluslararası adaylardan SAT, ACT ya da Bocconi'nin çevrim içi testinden birini ve lisenin son iki yılının notlarını istiyor. 2027/28 için ilk yıl ücreti 17.700 €. Gelire göre indirim uygulandığında ödenen tutar yüzde 20 indirimde 14.160 €, yüzde 80 indirimde 3.540 € oluyor. Bir ayrıntı gözden kaçabiliyor: 1 Eylül 2027'de 17 yaşını doldurmamış olan, İtalya dışında yaşayan yabancı adaylar başvuramıyor.

Luiss Guido Carli Roma'da. İngilizce "Economics and Business" lisansı üç yıl, 180 AKTS. AB dışından adaylar için 2027/28 takvimi açıklandı: başvurular Ekim 2026'dan 10 Şubat 2027'ye kadar, Luiss Test 22–26 Şubat 2027 arasında, katılım ücreti 150 €. Bir önceki dönemde SAT, ACT ya da IB sonucuyla da başvurulabiliyordu; 2027/28 çağrısında bu yolun açık olup olmadığına bakmak gerekiyor.

John Cabot University Roma'da ABD sistemine göre lisans veren bir üniversite. ABD'de Middle States Commission on Higher Education tarafından akredite; işletme okulu 2022'de AACSB akreditasyonu aldı. İşletme ile ekonomi ve finans programları var. Diploması, değer beyanıyla (dichiarazione di valore) İtalyan yüksek lisans programlarına başvuruda kullanılabiliyor. John Cabot temsilcisi olduğumuz üniversitelerden; danışmanlık bu okul için de ücretsiz.

Lisansı Türkiye'de bitirip yüksek lisans için İtalya'ya gelmek de sık seçilen bir yol. Devlet üniversitelerinin İngilizce yüksek lisans programlarının yanında, Roma'daki Rome Business School ağırlıklı olarak lisansüstü düzeyde master ve MBA programları sunuyor. Okul temsilcisi olduğumuz kurumlardan; programlar için Rome Business School bölümleri yazımıza bakabilirsiniz. Bu düzeyde bazı programlar GMAT ya da GRE isteyebilir; bunu program sayfasında kontrol etmek gerekir.

YÖK'ün 2024'te getirdiği sıralama ve YKS şartı yalnızca tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk için geçerli. İşletme ve ekonomi diplomaları olağan denklik sürecinden geçer: YÖK, diplomayı veren kurumun tanınıp tanınmadığına ve programın içeriğine bakar. Genel çerçeve için YÖK denkliği yazımızı okuyabilirsiniz; yazı 2024 değişikliğinden önce yazıldı.

ABD sistemine göre diploma veren okullarda durum farklı olabilir. Bu okullardan birini düşünüyorsanız, başvurmadan önce diplomanın Türkiye'de nasıl değerlendirileceğini bizimle birlikte YÖK'ün güncel kurallarına göre kontrol edelim.

Vize gereken öğrenci için takvim, İtalya'daki öğrenciye göre daha erken kapanır. Tor Vergata'da bu öğrenciler yalnızca birinci tura girebiliyor; Ca' Foscari ise başvuru anında sınav sonucunu istiyor. Pratikte bu, CEnT-S ya da SAT'a lise son sınıfın ilk yarısında girmek demek.

Kabulden sonra Universitaly üzerinden ön kayıt ve vize adımları gelir. Ön kayıt kendi başına kabul anlamına gelmez; üniversite belgelerinizi inceledikten sonra onaylar. Bocconi, Luiss ve John Cabot'un kendi başvuru turları olduğu için birden fazla okula başvuracaksanız takvimleri tek tabloda toplamakta fayda var. Hangi okulların size uygun olduğunu birlikte konuşmak isterseniz başvuru formunu doldurabilirsiniz.